హోమ్ › వ్యాసాలు

KARTHIKA MASAM · 2

Why no non-veg in Karthika masam? Three reasons

కార్తీకంలో నాన్-వెజ్ ఎందుకు మానేస్తారు? మూడు కారణాలు

18 నవంబర్ 2026 · 2 నిమిషాల పఠనం

కార్తీకంలో నాన్-వెజ్ ఎందుకు మానేస్తారు? మూడు కారణాలు

కార్తీక మాసం మొదలవగానే చాలా తెలుగు ఇళ్లలో చికెన్, మటన్ వంటలు ఆగిపోతాయి. నెల రోజుల పాటు వంటింట్లో సాత్విక భోజనమే. "ఇది కేవలం ఆచారమేనా? ఎందుకు ఇలా చేయాలి?" అని ఇప్పటి తరం అడగడం సహజమే. దీని వెనుక మూడు కారణాలు కనిపిస్తాయి. ఆ మూడూ చూశాక, అసలు విషయం ఆహారం కాదని కూడా అర్థమవుతుంది.

ఒక విషయం ముందే చెప్పాలి: పండుగల గురించిన సంప్రదాయ గ్రంథాలు కార్తీకంలో సాత్విక ఆహారం, ఉపవాసం గురించి చెబుతాయి. మాంసాహారం మానేయడం అనేది ఆ సాత్విక నియమం నుంచి సహజంగా వచ్చిన ఆచారం. ఇది కుటుంబాల్లో తరతరాలుగా పాటిస్తున్న పద్ధతి.

కారణం 1: ఋతువు

కార్తీకం సంవత్సరంలో ఒక ప్రత్యేకమైన కాలం. ఎండ ఎక్కువ కాదు, చలీ ఎక్కువ కాదు. వానలు తగ్గి, ప్రకృతి ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. నదుల్లో స్నానం కూడా ఆరోగ్యకరమని పెద్దలు చెబుతారు.

కానీ ఇది ఒక ఋతువు నుంచి మరో ఋతువుకి మారే సమయం. ఇలాంటి మార్పు సమయంలో శరీరానికి తేలికైన, సులభంగా జీర్ణమయ్యే సాత్విక ఆహారమే మంచిదని పెద్దలు చెప్పారు. బరువైన ఆహారం కంటే పండ్లు, పాలు, కూరగాయలు, అన్నం ఈ కాలానికి సరిపోతాయని వారి అనుభవం.

కారణం 2: వ్రతం (నక్త వ్రతం)

కార్తీకం వ్రతాల మాసం. చాలామంది నెలంతా పగలు పండ్లు, పాలు మాత్రమే తీసుకుని, రాత్రికే భోజనం చేస్తారు. దీన్ని నక్త వ్రతం అంటారు. "నక్తం" అంటే రాత్రి.

రోజంతా ఉపవాసం ఉన్న శరీరానికి రాత్రి వేళ బరువైన భోజనం సరిపడదు. ఉపవాసం తర్వాత తీసుకునే ఆహారం తేలికగా, సాత్వికంగా ఉంటేనే వ్రతం ఉద్దేశం నెరవేరుతుంది. అందుకే వ్రతం చేసేవాళ్ళ ఇళ్లలో నెలంతా సాత్విక వంటలే.

కారణం 3: వనభోజనం

కార్తీకంలో ఎంతో ఇష్టంగా జరుపుకునే వేడుక వనభోజనం. ఉసిరి చెట్టు కింద శివుణ్ణి పూజించి, బంధువులు, స్నేహితులు అందరూ కలిసి అక్కడే భోజనం చేస్తారు. ఈ సందర్భంగా అన్నదానం కూడా చేస్తారు.

పూజ తర్వాత అందరూ కలిసి చేసే ఈ భోజనం సాత్వికంగానే ఉంటుంది. పూజతో ముడిపడిన భోజనం కాబట్టి, అది దైవ ప్రసాదంలా భావిస్తారు.

అసలు విషయం: ఆహారం కాదు, మనసు

మూడు కారణాలూ ఆహారం గురించే అనిపిస్తాయి. కానీ లోతుగా చూస్తే అసలు విషయం మనసు.

మనకు నచ్చింది, రోజూ తినేది, నెల రోజులు ఇష్టపూర్వకంగా వదిలేయడం చిన్న విషయం కాదు. ఆ నియమం మనసును మన అదుపులో ఉంచుతుంది. "నాకు కావాలి" అనే కోరిక కంటే "నేను నిర్ణయించుకున్నాను" అనే నిగ్రహం గెలుస్తుంది.

కార్తీక దీపం బయటి చీకటిని తొలగించినట్టే, ఈ నియమం మనలోపలి చీకటిని తొలగిస్తుందని పెద్దలు చెబుతారు. దీపం అజ్ఞానం అనే చీకటిని పోగొడుతుంది అన్నది కార్తీక మాసపు ముఖ్య సందేశం.

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు

కార్తీకంలో మాంసాహారం తినకూడదని శాస్త్రాల్లో ఉందా?

పండుగల గ్రంథాలు కార్తీకంలో సాత్విక ఆహారం, ఉపవాసం, నక్త వ్రతం గురించి చెబుతాయి. మాంసాహారం మానేయడం ఆ సాత్విక నియమం నుంచి వచ్చిన, తరతరాలుగా పాటిస్తున్న ఆచారం.

నక్త వ్రతం అంటే ఏమిటి?

పగలు పండ్లు, పాలు మాత్రమే తీసుకుని, రాత్రి వేళ ఒక్కసారే భోజనం చేసే వ్రతం. కార్తీక మాసమంతా చాలామంది దీన్ని పాటిస్తారు.

వనభోజనం ఎక్కడ చేస్తారు?

ఉసిరి చెట్టు కింద శివుణ్ణి పూజించి, అందరూ కలిసి అక్కడే సాత్విక భోజనం చేస్తారు, అన్నదానం చేస్తారు.

కార్తీక మాసంసాత్విక ఆహారంనక్త వ్రతంవనభోజనంఆచారాలు